NABYCIE NIERUCHOMOŚCI W DRODZE USTAWY O UREGULOWANIU WŁASNOŚCI GOSPODARSTW ROLNYCH A WSPÓLNOŚĆ MAJĄTKOWA MAŁŻEŃSKA

Częstym pytaniem zadawanym przez Klientów w sprawach dotyczących podziału majątku jest pytanie czy grunt nabyty tylko przez jednego z małżonków w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych wchodzi do majątku wspólnego czy też nie. Kwestię tę rozstrzyga orzecznictwo Sądu Najwyższego stwierdzające, iż nieruchomość nabyta przez uwłaszczenie przez jednego z małżonków pozostającego w związku małżeńskim wchodzi w skład majątku wspólnego.

PRZEGLĄD ORZECZNICTWA

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2002r.  CKN 884/00

Gdy stroną umowy zawartej bez prawem przewidzianej formy o przeniesienie własności nieruchomości był jeden z małżonków, to nabyta nieruchomość wchodzi w skład majątku wspólnego, jeżeli w dacie wejścia w życie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami podlegały ustawowej wspólności majątkowej. ( LEX nr 75257 )

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2004 r. II CK 397/03

  1. 1.       Przepis art. 5 k.c. zapobiega nadużyciu prawa przez jego wykonywanie. Nie ma zatem zastosowania w procesie o istnienie (przysługiwanie) i ochronę tego prawa przez wpis w księdze wieczystej.
  2. 2.       Akt własności ziemi stwierdzający nabycie przez jednego z małżonków własności nieruchomości rolnej – na podstawie art. 1 ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych – wraz z aktem małżeństwa stanowią podstawę wpisu w księdze wieczystej drugiego z nich, jeżeli w dniu 4 listopada 1971 r. pozostawali oni w ustawowej wspólności małżeńskiej. Nie jest wykluczona możliwość odstąpienia od tej reguły w wyjątkowych wypadkach, kiedy względy aksjologiczne nie pozwoliłyby pogodzić rygoryzmu ustalania dorobku z faktycznymi okolicznościami. (LEX nr 174133 )

 Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1996 r. II CRN 108/96

Nabycie własności gospodarstwa rolnego przez samoistnego posiadacza w trybie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ma charakter pierwotny, a więc wchodzi w skład majątku dorobkowego. Problem kształtuje się inaczej – o ile w ogóle rozpatruje się go w kontekście przepisu art. 1 ust. 1 tej ustawy – jeżeli przesłanką nabycia własności przez jednego z małżonków była nieformalna umowa, m.in. umowa darowizny, dokonana na rzecz tylko tego małżonka (zobacz np. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 1972 r., III CZP 8/72, OSNCP 1972, poz. 192 oraz z dnia 19 marca 1976 r., III CZP 15/76, OSPiKA 1977, poz. 49). Jest to konsekwencja przyjęcia stanowiska, że nabycia własności nieruchomości z mocy samego prawa na podstawie art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy nie można odrywać od przesłanki przedmiotowej, jaką jest objęcie tej nieruchomości w samoistne posiadanie na podstawie nieformalnej umowy dotyczącej tylko jednego z małżonków. ( Prok.i Pr. 1997/2/31 )

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1994 r. III CZP 45/94

Akt własności ziemi stwierdzający nabycie przez jednego z małżonków własności nieruchomości rolnej – na podstawie art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250) – wraz z aktem małżeństwa stanowią podstawę wpisu w księdze wieczystej drugiego z nich, jeżeli w dniu 4 listopada 1971 r. pozostawali oni w ustawowej wspólności małżeńskiej. ( Wokanda 1994/8/8 )

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 1991 r. III CZP 61/90

W sytuacji, gdy stroną zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy o przeniesienie własności nieruchomości, o zniesienie współwłasności lub umowy o dział spadku był jeden z małżonków przed zawarciem małżeństwa, a w dniu 4 listopada 1971 r. współposiadaczami tej nieruchomości byli oboje małżonkowie przy trwającej wspólności ustawowej, zachodzą przesłanki z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) do stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez oboje małżonków na prawach wspólności ustawowej.  ( OSNC 1991/7/87 )

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1987 r. III CZP 64/87

Nieruchomość rolna nabyta na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) przez jedno z małżonków wchodzi w skład majątku wspólnego obojga małżonków, jeżeli w dacie wejścia w życie tej ustawy stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami podlegały ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. ( OSNC 1989/4/62 )

 

Dodaj komentarz...

*


6 + dwa =