(niezgodny) DZIAŁ SPADKU – część 2

Problemy z działem spadku zaczynają się w momencie, kiedy nie ma zgody pomiędzy poszczególnymi spadkobiercami co do sposobu działu spadku. Co wtedy? W takiej sytuacji Sąd podejmuje decyzję komu jaki majątek spadkowy przyznać i postanowienie Sądu w tym zakresie zastępuje wolę współspadkobierców.

SPOSOBY DZIAŁU SPADKU

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego wyróżniamy następujące sposoby podziału majątku:

1)      podział rzeczy pomiędzy współspadkobierców – fizyczny lub cywilny;

2)      przyznanie rzeczy jednemu ze spadkobierców za spłatą lub bez spłat na rzecz pozostałych spadkobierców;

3)      sprzedaż rzeczy i podział uzyskanych pieniędzy stosowanie do udziałów w majątku spadkowym.

WNIOSEK O DZIAŁ SPADKU

Właściwość Sądu

Brak zgody pociąga za sobą konieczność wniesienia sprawy do Sądu o dział spadku. Zgodnie z art. 628 kpc sądem właściwym miejscowo jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeśli miejsca zamieszkania spadkodawcy nie da się ustalić sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część.

Właściwym rzeczowo jest sąd rejonowy – sąd cywilny bez względu na wartość przedmiotu sporu.

Uczestnicy

W sprawie o dział spadku należy wskazać wszystkich spadkobierców wymienionych w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku. Osoba wnosząca sprawę to wnioskodawca, zaś osoby biorące udział w sprawie to uczestnicy.

Wartość przedmiotu sporu

Wnosząc sprawę o dział spadku należy oznaczyć wartość majątku spadkowego podlegającego podziałowi. W przypadku niezgodnego działu spadku jest to istotne bowiem wartość majątku spadkowego wyceniona musi być rzeczywista, a nie rażąco zaniżona lub zawyżona. 

Opłata

Zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych od „niezgodnego” wniosku o dział spadku pobiera się opłatę w kwocie 500 zł. Jeżeli „niezgodny” dział spadku połączony jest ze zniesieniem współwłasności to opłata od wniosku wynosi 1000 zł.

Art. 51. 1. Opłatę stałą w kwocie 500 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 złotych.

2. Opłatę stałą w kwocie 1.000 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności, pobiera się opłatę stałą w kwocie 600 złotych.

Treść wniosku

Kwestię tego, co winien zawierać wniosek o dział spadku reguluje art. 680 kpc.

Art. 680. § 1. We wniosku o dział spadku należy powołać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia oraz spis inwentarza, jak również podać, jakie spadkodawca sporządził testamenty, gdzie zostały złożone i gdzie się znajdują. Jeżeli spis inwentarza nie został sporządzony, należy we wniosku wskazać majątek, który ma być przedmiotem działu.

§ 2. W wypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość, należy przedstawić dowody stwierdzające, że nieruchomość stanowiła własność spadkodawcy.

Wniosek o dział spadku winien zawierać następujące wnioski:

1)      o ustalenie, że w skład spadku wchodzi… – czyli w tej części wniosku wskazujemy, co wchodzi w skład spadku; co do zasady dzielimy przedmioty spadkowe wartościowe czyli nieruchomości zabudowane i niezabudowane, samochody, oszczędności, pieniądze czy biżuteria; każdy przedmiot dokładnie opisujemy i podajemy jego wartość np. 

a)      nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym nr 234 o pow. 23 arów położona w Łańcucie przy ul. Kwiatowej dla której Sąd Rejonowy w Łańcucie – Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr RZ1A/0002356/6 o wartości 240 000 zł;

b)      udział ½ w nieruchomości rolnej nr 1258/8 o powierzchni 50 arów położonej w Kraczkowej, dla której Sąd Rejonowy w Łańcucie – Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr RZ1A/0096874/8 o wartości 8 000 zł;

c)      samochód osobowy marki Volvo S40, rok produkcji 2005, o numerze rejestracyjnym RLA 25 897, nr podwozia ………………… o wartości 25 000 zł;

2)      dokonanie działu spadku w ten sposób, iż Sąd przyzna………. –  w tej części wskazujemy proponowany sposób działu czyli kto bierze nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym, kto działkę rolną, kto samochód itd., jeżeli pomiędzy wartościami poszczególnych przedmiotów jest  spora różnica to sensowne jest zaproponowanie dopłaty, albo w sytuacji kiedy dział spadku obejmuje tylko jedną nieruchomość, a ma ją otrzymać jeden spadkobierca to pozostałym należą się spłaty np.

a)      Sąd przyzna nieruchomość nr 234 o pow. 23 arów szczegółowo opisaną w punkcie 1 ppkt a) niniejszego wniosku na wyłączną własność wnioskodawcy Jana Kowalskiego za spłatą na rzecz Anny Kowalskiej w kwocie 800 000 zł płatną w terminie 6 miesięcy od prawomocności postanowienia o dział spadku bez spłaty na rzecz Tomasza Kowalskiego

3)      zasądzenie od uczestników na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania według norm przepisanych lub o zwolnienie wnioskodawcy z ponoszenia kosztów s

ewentualne dodatkowe  wnioski

4)      przyznanie Tomaszowi Kowalskiemu dożywotniej osobistej służebności mieszkania w nieruchomości nr 234 o pow. 23 arów położonej w Łańcucie, a szczegółowo opisaną w punkcie 1 ppkt. a) niniejszego wniosku w pokoju położonym na piętrze od strony południowej wraz z prawem do korzystania z łazienki, kuchni, korytarza i piwnicy.

Uzasadnienie

Jeśli mamy już sformułowane żądania wniosku przechodzimy do uzasadnienia wniosku. W uzasadnieniu należy powołać:

1)      postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo poświadczony akt dziedziczenia- podajemy Sąd, który je wydał, datę wydania postanowienia, wskazujemy kto nabył spadek i w jakiej części oraz sygnaturę akt;

2)      przy nieruchomościach – wypis z rejestru gruntów, odpis z księgi wieczystych; jeśli nieruchomość nie ma księgi wieczystej tylko starą księgę – LWH, to wymagana jest mapa synchronizacyjna;

3)      samochód – ksero dowodu rejestracyjnego (oryginał okazujemy na rozprawie), ewentualnie karta pojazdu;

4)      uzasadnić sposób działu – np. fakt zamieszkiwania na nieruchomości, czynienia nakładów na nią czyli remontowania, poprawiania;

5)      spłata – jeśli któryś ze spadkobierców ma być spłacony podajemy proponowaną kwotą spłaty; nie radzę brać prywatnego rzeczoznawcy, bowiem jeśli choćby jeden ze spadkobierców miałby zastrzeżenia co do wartości nieruchomości – a w konsekwencji wysokości spłaty – to Sąd i tak powoła biegłego sądowego, za którego opinię trzeba będzie zapłacić więc prywatna opinia  to niepotrzebna strata pieniędzy;

6)      służebność mieszkania – osobista służebność na rzecz konkretnego spadkobiercy przy określaniu której należy wskazać dokładnie pokój, w którym spadkobierca ma prawo zamieszkiwania przez wskazania piętra i strony domu;

Załączniki

Do wniosku o dział spadku należy dołączyć:

1)      wypisy z rejestru gruntów

2)      odpisy z ksiąg wieczystych

3)      mapę synchronizacyjną – jeśli nie ma nowych ksiąg wieczystych;

4)      postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku

5)      kopię dowodu rejestracyjnego

6)      odpisy wniosku z załącznikami – po 1 dla każdego uczestnika

7)      opłatę sądową

DZIAŁ SPADKU I ZNIESIENIE WSPÓŁWŁASNOŚCI

Jak już wyżej wspomniałam wraz z wnioskiem o dział można połączyć zniesienie współwłasności.

Art. 689 kpc. Jeżeli cały majątek spadkowy lub poszczególne rzeczy wchodzące w jego skład stanowią współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie, dział spadku i zniesienie współwłasności mogą być połączone w jednym postępowaniu.

Przykładami współwłasności z innego tytułu niż dziedziczenie jest np. darowizna udziału w spadku, wspólność majątku spadkowego z majątkiem dorobkowym małżeńskim.

Przebieg sprawy w Sądzie – w kolejnych wpisach.