Postępowanie w sprawach nieletnich

Ustawa z dnia 26 października 1982 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich (tekst jednolity – Dz.U.2010 nr 33 poz. 178) została uchwalona: ”W dążeniu do przeciwdziałania demoralizacji i przestępczości nieletnich i stwarzania warunków powrotu do normalnego życia nieletnim, którzy popadli w konflikt z prawem bądź z zasadami współżycia społecznego, oraz w dążeniu do umacniania funkcji opiekuńczo-wychowawczej i poczucia odpowiedzialności rodzin za wychowanie nieletnich na świadomych swych obowiązków członków społeczeństwa.”

KIEDY STOSUJE SIĘ USTAWĘ O POSTĘPOWANIU W SPRAWACH NIELETNICH?

NIELETNI czyli kto?

  1. osoba, która nie ukończyła 18 lat jeśli w zakresie zapobiegania i zwalczania demoralizacji ;
  2. osoba, która dopuściła się czynu karalnego po ukończeniu lat 13, ale nie ukończyły lat 17;
  3. osoba do 21 roku życia – w zakresie wykonywania środków wychowawczych lub poprawczych.

CZYN KARALNY – czyn zabroniony przez ustawę jako:

  1. przestępstwo,
  2. przestępstwo skarbowe albo,
  3. wykroczenie określone w:

-  art. 51 kw – zakłócanie porządku publicznego;

-  art. 69 kw – niszczenie, uszkadzanie znaku państwowego’

-  art. 74 kw – niszczenie, uszkadzanie znaków ostrzegawczych
o niebezpieczeństwie;

-  art. 76 kw – rzucanie kamieniami lub innymi przedmiotami w pojazd będący w ruchu;

-  art. 85 kw – niszczenie, uszkadzanie, usuwanie znaków ostrzegawczych;

-  art. 87 kw –prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu;

-  art. 119 kw – kradzież, przywłaszczenie;

-  art. 122 kw – paserstwo;

-  art.124 kw – zniszczenie, uszkodzenie rzeczy;

-  art. 133 kw – spekulacja biletami;

-  art. 143 kw – utrudnianie, uniemożliwianie korzystania z urządzeń przeznaczonych do użytku publicznego.

DEMORALIZACJA – zachowanie nieletniego polegające w szczególności na:

  1. naruszaniu zasad współżycia społecznego,
  2. popełnieniu czynu karalnego,
  3. systematycznym uchylaniu się od obowiązku szkolnego lub kształcenia zawodowego,
  4. używaniu alkoholu albo innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia,
  5. uprawianie nierządu
  6. włóczęgostwo
  7. udział w grupach przestępczych.

ŚRODKI ZAPOBIEGANIA I ZAWALCZANIA DEMORALIZACJI I PRZESTĘPCZOŚCI NIELETNICH

W sprawach nieletnich sąd rodzinny kieruje się jego dobrem dążąc do osiągnięcia korzystnych zmian w osobowości i zachowaniu się nieletniego oraz zmierzając w miarę potrzeby do prawidłowego spełniania przez rodziców lub opiekuna ich obowiązków wobec nieletniego, uwzględniając przy tym interes społeczny.

Wobec nieletnich sąd rodzinny może:

  1. udzielić upomnienia; 
  2. zobowiązać do określonego postępowania, a zwłaszcza do naprawienia wyrządzonej szkody, do wykonania określonych prac lub świadczeń na rzecz pokrzywdzonego lub społeczności lokalnej, do przeproszenia pokrzywdzonego, do podjęcia nauki lub pracy, do uczestniczenia w odpowiednich zajęciach o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym, do powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach albo do zaniechania używania alkoholu lub innego środka w celu wprowadzania się w stan odurzenia;
  3. ustanowić nadzór odpowiedzialny rodziców lub opiekuna;
  4. ustanowić nadzór organizacji młodzieżowej lub innej organizacji społecznej, zakładu pracy albo osoby godnej zaufania – udzielających poręczenia za nieletniego;
  5. zastosować nadzór kuratora;
  6. skierować do ośrodka kuratorskiego, a także do organizacji społecznej lub instytucji zajmujących się pracą z nieletnimi o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym, po uprzednim porozumieniu się z tą organizacją lub instytucją;
  7. orzec zakaz prowadzenia pojazdów;
  8. orzec przepadek rzeczy uzyskanych w związku z popełnieniem czynu karalnego;
  9. orzec umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym albo w rodzinie zastępczej zawodowej, która ukończyła szkolenie przygotowujące do sprawowania opieki nad nieletnim;
  10. orzec umieszczenie w zakładzie poprawczym;
  11. zastosować inne środki zastrzeżone w niniejszej ustawie do właściwości sądu rodzinnego, jak również zastosować środki przewidziane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, z wyłączeniem umieszczenia w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej niezawodowej, rodzinnym domu dziecka, placówce wsparcia dziennego, placówce opiekuńczo-wychowawczej i regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej;
  12. zobowiązać rodziców lub opiekuna do poprawy warunków wychowawczych, bytowych lub zdrowotnych nieletniego, a także do ścisłej współpracy ze szkołą, do której nieletni uczęszcza, poradnią psychologiczno-pedagogiczną lub inną poradnią specjalistyczną, zakładem pracy, w którym jest zatrudniony, oraz lekarzem lub zakładem leczniczym;
  13. zobowiązać rodziców lub opiekuna do naprawienia w całości lub w części szkody wyrządzonej przez nieletniego;
  14. zwrócić się do właściwych instytucji państwowych lub społecznych oraz jednostek samorządowych o udzielenie niezbędnej pomocy w poprawie warunków wychowawczych, bytowych lub zdrowotnych nieletniego.

W razie stwierdzenia u nieletniego upośledzenia umysłowego, choroby psychicznej lub innego zakłócenia czynności psychicznych bądź nałogowego używania alkoholu albo innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, sąd rodzinny może orzec umieszczenie nieletniego w szpitalu psychiatrycznym lub innym odpowiednim zakładzie leczniczym. Jeżeli zachodzi potrzeba zapewnienia nieletniemu jedynie opieki wychowawczej, sąd może orzec umieszczenie go w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, a w przypadku gdy nieletni jest upośledzony umysłowo w stopniu głębokim i wymaga jedynie opieki – w domu pomocy społecznej. 

KIEDY NIELETNI ODPOWIADA NA ZASADACH OKREŚLONYCH W KODEKSIE KARNYM?

Na zasadach określonych w  kodeksie karnym odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat.

Nieletni, który po ukończeniu 15 lat dopuszcza się czynu zabronionego określonego w:

  1. art. 134 kk – zamach na Prezydenta RP;
  2. art. 148 § 1, 2 lub 3 kk – zabójstwo;
  3. art. 156 § 1 lub 3 kk– ciężki uszczerbek na zdrowiu;
  4. art. 163 § 1 lub 3 kk– sprowadzenie niebezpieczeństwa zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób lub mieniu w znacznych rozmiarach;
  5. art. 166 kk – przejęcie kontroli nad statkiem powietrznym lub wodnym;
  6. art. 173 § 1 lub 3 kk – sprowadzenie katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym zagrażającej życiu lub zdrowiu wielu osób lub mieniu w znacznych rozmiarach;
  7. art. 197 § 3 lub 4 kk – gwałt zbiorowy, gwałt na osobie poniżej 15 roku życia, gwałt wobec wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub siostry oraz gwałt ze szczególnym okrucieństwem;
  8. art. 223 § 2 kk – ciężki uszczerbek na zdrowiu lub śmierć funkcjonariusza publicznego jako wynik czynnej napaści;
  9. art. 252 § 1 lub 2 kk – wzięcie zakładnika;
  10. art. 280 kk – rozbój.

może odpowiadać na zasadach określonych w tym kodeksie, jeżeli:

-  okoliczności sprawy oraz

-  stopień rozwoju sprawcy,

-  jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają, a w szczególności, jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne.

W wypadku kiedy nieletni odpowiada na zasadach określonych w kodeksie karny to orzeczona kara nie może przekroczyć dwóch trzecich górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za przypisane sprawcy przestępstwo; sąd może zastosować także nadzwyczajne złagodzenie kary.

W stosunku do sprawcy, który popełnił występek po ukończeniu lat 17, lecz przed ukończeniem lat 18, sąd zamiast kary stosuje środki wychowawcze, lecznicze albo poprawcze przewidziane dla nieletnich, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają.

Dodaj komentarz...

*


osiem + = 15