PRZESŁANKI UNIEWAŻNIENIA MAŁŻEŃSTWA W ORZECZNICTWIE SĄDOWYM – część II

Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 9 lipca 2003 r. IV CKN 327/01

Przesłanką unieważnienia małżeństwa, zgodnie z art. 12 KRO, jest choroba psychiczna małżonka, istniejąca w dacie zawarcia związku, a sformułowanie „osoba dotknięta chorobą psychiczną” oznacza osobę, u której choroba ta występowała i została stwierdzona w chwili zawarcia małżeństwa. Późniejsze, to jest po zawarciu małżeństwa, popadniecie w chorobę psychiczną nie stwarza natomiast możliwości unieważnienia małżeństwa.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 23 lutego 1995 r. I ACr 33/95

Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej jednego z małżonków może nastąpić tylko wówczas, gdy przeszkoda ta istniała w dacie zawarcia związku małżeńskiego.

Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 6 lutego 1981 r. IV CR 333/80

Znane małżonkom w chwili zawierania przez nich małżeństwa odchylenie od normy w stanie zdrowia psychicznego jednego z nich nie uzasadnia oceny, że zawarli oni małżeństwo w złej wierze, jeżeli stan zdrowia tego małżonka został oceniony, gdy chodzi o dopuszczalność zawarcia małżeństwa – niejednolicie przez specjalistów (psychiatrów).

Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 13 czerwca 1977 r. IV CR 203/77

W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 1971 r. II CR 169/71 (OSNCP 1972 Nr 1 poz. 17) wyrażono pogląd, że nie każda choroba psychiczna stanowi przesłankę unieważnienia małżeństwa. Skład sądzący w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd i w konsekwencji uznaje, że tylko taka choroba psychiczna jest podstawą unieważnienia małżeństwa, której stan zagraża małżeństwu lub zdrowiu przyszłego małżeństwa i tym samym brak byłoby podstaw do udzielenia zezwolenia na zawarcie małżeństwa w trybie art. 12 par. 1 zdanie drugie KRO. Ocena, czy istniały przesłanki do udzielenia zezwolenia na zawarcie małżeństwa pomimo tego, że pozwany był dotknięty chorobą psychiczną, należy w myśl cytowanego wyżej orzeczenia Sądu Najwyższego do sądu rozpoznającego sprawę o unieważnienie. I ten pogląd skład sądzący w niniejszej sprawie podziela.

Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 13 kwietnia 1973 r. II CR 106/73

W sprawach, w których przedmiotem jest żądanie unieważnienia małżeństwa z powodu bigamii przepis art. 5 KC nie może mieć zastosowania bez względu na to, jakie skutki unieważnienia małżeństwa wywoła w sferze interesów współmałżonka. Zawarcie małżeństwa bigamicznego stanowiącego przestępstwo, jak również utrzymywanie takiego małżeństwa godzi w sposób rażący w istniejący porządek prawny i obraża poczucie moralne społeczeństwa, likwidacja więc takiego stanu rzeczy leży w szeroko pojętym interesie społecznym wyższego rzędu, przed którym interes jednostki musi ustąpić.

Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 22 lutego 2012 r. IV CSK 240/11

Nie można żądać ustalenia nieistnienia małżeństwa (art. 2 KRO) z powołaniem się na niezłożenie oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński z powodu pozostawania w stanie wyłączającym świadome wyrażenie woli (art. 151 § 1 pkt 1 KRO).