Przyjęcie i odrzucenie spadku

Każdy spadkobierca dowiadując się o śmierci spadkodawcy ma do rozważenia kwestię czy chce dziedziczyć czy też nie, a więc czy spadek przyjmie czy też go odrzuci. Najczęściej decyzja o przyjęciu lub odrzuceniu spadku jest uzależniona od tego co w spadku faktycznie pozostaje czy aktywa więc majątek o realnej wartości czy pasywa w postaci długów. W przypadku dowiedzenia się o śmierci warto sprawdzić jak przedstawia się sytuacja majątkowa spadkodawcy, aby mieć czas na podjecie odpowiednich kroków.

Spadek można:

przyjąć wprost czyli bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe – oznacza to w praktyce sytuację, iż jeśli spadkodawca w spadku zostawił rower i 100 tys. zł długów, to trzeba będzie te długi za spadkodawcę spłacić;

przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza czyli odpowiedzialność za długi spadkowe ogranicza się do wartości czynnego spadku – spadkodawca w spadku pozostawił rower i 100 tys. długu, więc za ten dług spadkobiercy odpowiadają tylko do wartości tego roweru i wierzyciel nie może żądać spłaty długu na kwotę wyższą niż wartość roweru;

odrzucić spadek – czyli spadkobierca nie odpowiada za długi, ale też nic w spadku nie otrzymuje – jeśli w spadku jest rower i 100 tys. długu, to spadkobierca nie otrzymuje ani tego roweru ani nie odpowiada za długi; jest traktowany tak jakby nie dożył otwarcia spadku, co niekiedy jest kłopotliwe jeśli spadkobierca, który spadek odrzuca ma dzieci – do tego wrócę poniżej.

Art. 1012 kcSpadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.

PRZYJĘCIE SPADKU WPROST

Każdy spadkobierca powołany do dziedziczenia ma termin 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swego powołania na złożenie stosownego oświadczenia. Jeśli w tym terminie nie zostanie złożone żadne oświadczenie, to przyjmuje się fikcję prawną, iż spadkobierca przyjął spadek wprost czyli bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe.

  1. Nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych (małoletni, osoba ubezwłasnowolniona częściowo),
  2. Co do której istnieją podstawy do ubezwłasnowolnienia całkowitego,
  3. Osobą prawną,

FORMA ZŁOŻENIA OŚWIADCZENIA O PRZYJĘCIU LUB ODRZUCENIU SPADKU

Oświadczenie o przyjęciu albo odrzuceniu spadku można złożyć przed sądem lub notariuszem osobiście albo przez pełnomocnika.

Pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadki powinno być udzielone w formie pisemnej z podpisem urzędowo poświadczonym.

1) imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci oraz miejsce jego ostatniego zamieszkania;

2) tytuł powołania do spadku;

3) treść złożonego oświadczenia.

§ 2. Oświadczenie powinno również zawierać wymienienie wszelkich wiadomych składającemu oświadczenie osób należących do kręgu spadkobierców ustawowych, jak również wszelkich testamentów, chociażby składający oświadczenie uważał je za nieważne, oraz danych dotyczących treści i miejsca przechowania testamentów.

§ 3. Przy oświadczeniu należy złożyć wypis aktu zgonu spadkodawcy albo prawomocne orzeczenie sądowe o uznaniu za zmarłego lub o stwierdzeniu zgonu, jeżeli dowody te nie zostały już poprzednio złożone.

§ 4. Jeżeli oświadczenie złożono ustnie, z oświadczenia sporządza się protokół.

Podpis na takim oświadczeniu musi być urzędowo poświadczony. Takiego poświadczenia dokonuje notariusz – art. 96,97 ustawy z 14 lutego 1991 roku – Prawo o notariacie

Art. 96. Notariusz poświadcza:

  1. Własnoręczność podpisu;
  2. Zgodność odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem;
  3. Datę okazania dokumentu;
  4. Pozostawanie osoby przy życiu lub w określonym miejscu.

Art. 97Każde poświadczenie powinno zawierać datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie – również godzinę dokonania czynności, oznaczenie kancelarii, podpis notariusza jego pieczęć.

Oświadczenie przed sądem.

W końcu można takie oświadczenie złożyć przed sądem rozpoznającym sprawę o stwierdzenie nabycia spadku przed upływem 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy. Złożenie takiego oświadczenia podlega opłacie 50 zł.

Art. 640 kpc§ 1. Oświadczenie o prostym przyjęciu spadku lub z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku może być złożone przed notariuszem lub w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie. Notariusz lub sąd prześle niezwłocznie oświadczenie, wraz z załącznikami, do sądu spadku.

§ 2. Oświadczenia, o których mowa w paragrafie pierwszym, mogą być również składane w sądzie spadku w toku postępowania o stwierdzenie praw do spadku.