SĄDOWE USTAELNIE OJCOSTWA – część 1

Bardzo często zdarzają się sytuacje, że kobieta nie pozostająca w związku małżeńskim rodzi dziecko, a ojciec dziecka ulatnia się. Nie można z nim nawiązać kontaktu, a tym bardziej doprosić się, aby zarejestrował dziecko w terminie 2 tygodni od urodzenia w Urzędzie Stanu Cywilnego jednocześnie uznając swoje ojcostwo. Jest to sytuacja niekomfortowa, ale możliwa do uregulowania w drodze sądowego ustalenia ojcostwa.

DOMNIEMANIE OJCOSTWA DZIECKA POZAMAŁŻEŃSKIEGO

Zgodnie z art. 85 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego domniemywa się, że ojcem dziecka jest ten kto obcował z matką dziecka nie dawniej niż w trzechsetnym a nie później niż w sto osiemdziesiątym pierwszym dniu przed urodzeniem się dziecka.

OBALENIE DOMNIEMANIA OJCOSTWA

Obalenie domniemanie ojcostwa dziecka pozamałżeńskiego wskazanego powyżej może nastąpić poprzez  wykazanie że matka w tym okresie obcowała z innym  mężczyzną, ale tylko wtedy gdy z okoliczności wynika, że ojcostwo innego mężczyzny jest bardziej prawdopodobne.

Z powyższego wynika, iż domniemanie to jest wzruszalne.

W chwili obecnej najczęściej obalenie domniemania ojcostwa następuje poprzez przeprowadzenie badań DNA. Jednak nie zawsze te badania są przydatne np. w sytuacji, gdy mężczyzna ma brata bliźniaka albo gdy pozwany jest bliskim krewnym matki dziecka – dotyczy to w szczególności związków kazirodczych.

KTO MOŻE WYSTĄPIĆ Z POWÓDZTWEM O USTALENIE OJCOSTWA?

Z żądaniem ustalenia ojcostwa może wystąpić:

-  matka,

-  dziecko,

-  domniemany ojciec.

Matka albo domniemany ojciec nie mogą wystąpić z powództwem o ustalenie ojcostwa wtedy gdy:

-  dziecko nie żyje

-  dziecko osiągnęło pełnoletniość.

Powództwo się wytacza w następujący sposób:

1)      dziecko albo matka dziecka wytaczają powództwo przeciwko domniemanemu ojcu, a gdy ojciec nie żyje – przeciwko kuratorowi wyznaczonemu przez sąd opiekuńczy;

2)      domniemany ojciec wytacza powództwo przeciwko matce i dziecku, a gdy matka nie żyje – przeciwko dziecku.

Powództwo o ustalenie ojcostwa może wytoczyć także prokurator, jeżeli wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego.

Za tydzień – jak napisać pozew o ustalenie ojcostwa.

Z ORZECZNICTWA SĄDÓW

Wyrok SN z dnia 9 stycznia 2001r. – sygn. akt II CKN 1140/00 (OSNC 2001/10/152)

  1. 1.       Przeszkody w przeprowadzeniu dowodu z badania krwi, stwarzane przez stronę zobowiązaną do poddania się temu badaniu, mogą być podstawą, opartego na domniemaniu faktycznym, ustalenia sądu zgodnego z twierdzeniami strony przeciwnej.
  1. 2.       W procesie o ustalenie ojcostwa, w którym dowód z badania DNA nie może być przeprowadzony, ponieważ matka nie zgadza się na pobranie krwi, domniemanie wywiedzione na podstawie art. 233 § 2 k.p.c. mogłoby stać się przesłanką obalenia domniemania wynikającego z art. 85 § 1 k.r.o., gdyby uzasadniało jednocześnie wniosek, że ojcostwo innego mężczyzny jest bardziej prawdopodobne.

Wyrok SN z dnia 4 października 2000 roku sygn. akt III CKN 1252/00 (LEX nr 533880) 

  1. Podważenie mocy dowodowej badań biologicznych nie może opierać się na czynniku subiektywnym związanym z przekonaniem strony zainteresowanej w uzyskaniu odmiennych niż osiągnięte danych przyrodniczych. 
  1. W sprawie o ustalenie ojcostwa rozstrzygnięcie sprawy nie może zapaść wyłącznie w oparciu o ocenę środków dowodowych o charakterze przyrodniczym z pominięciem materiału dowodowego odnoszącego się do podstawy faktycznej powództwa związanej z hipotezą art. 85 § 1 k.r.o.

Wyrok SN z dnia 26 maja 2000 roku sygn. akt II CKN 739/00 (LEX nr 1222315)

Obrona pozwanego w procesie o ustalenie ojcostwa może być dwustopniowa – przez zaprzeczenie podstawy domniemania lub przez jego obalenie polegające na wykazaniu, że nie jest ojcem.

Wyrok SN z dnia 10 listopada 1999 roku sygn. akt I CKN 885/99 (OSNC 2000/5/96)

Dowód z badania DNA pozwala nie tylko wykluczyć ojcostwo, ale może być także pozytywnym dowodem okoliczności stwarzających domniemanie ojcostwa z art. 85 § 1 k.r.o.

Wyrok SN z dnia 3 marca 1999 roku sygn. akt III CKN 1097/98 (LEX nr 1214354)

Dla konstrukcji objętego art. 85 § 1 k.r.o. domniemania prawnego, potrzebne jest wykazanie stosunków cielesnych między matką dziecka, a pozwanym mężczyzną, w okresie koncepcyjnym i nic więcej.

Dodaj komentarz...

*


osiem × = 8